بسم الله الرحمن الرحیم

رشته علمی خلاقیت شناسی ، یک حوزه علمی میان رشته ای و چند رشته ای است .

یعنی این رشته ، تلفیقی خلاق و هدفمند از اصول و مفاهیم رشته هائی از علوم انسانی و اجتماعی ،

علوم پایه و علوم فنی مهندسی می باشد ، بنابراین باید توجه داشت که کلمه « خلاقیت  » به

تنهائی با علم « خلاقیت شناسی » تفاوت بسیار زیادی دارد و نباید ذهن ما با دیدن کلمه خلاقیت

متوجه یک مفهوم متداول و قالبی شود ، همان طور که معنی « زیست » با  « علم زیست شناسی »، 

یا کلمه  « زمین » با « علم زمین شناسی » و... کاملا متفاوت است و فرق زیادی دارند .

بنابراین در طبقه بندی های جدید علوم ، این علم جزو « علوم بین رشته ای و چند رشته ای »

قرار می گیرد و فقط مثلا جزو علوم فنی مهندسی یا فقط جزو علوم انسانی نیست .

بر حسب این که فرایندها و پدیده های خلاقیت و نوآوری یعنی کلیه ابداعات و اختراعات در همه زمینه ها

( علمی ، فناورانه ، صنعتی ، سازمانی ، هنری ، اجتماعی و غیره ) از چه جنبه یا رویکرد و چه نوع

روش شناسی مورد مطالعه و بررسی قرار بگیرند ، انواع شاخه ها یا گرایش های علم

خلاقیت شناسی شکل می گیرند . بر این اساس علم خلاقیت شناسی شامل شاخه ها یا گرایش

های تخصصی  زیر می باشند ( گلستان هاشمی ، ۱۳۸۰) :

۱- « خلاقیت شناسی روانشناختی  » .

۲- « خلاقیت شناسی جامعه شناختی » .

۳- « خلاقیت شناسی پرورشی » .

۴- « خلاقیت شناسی سازمانی و مدیریتی » .

۵- « خلاقیت شناسی تاریخی » .

۶- « خلاقیت شناسی آینده شناختی » .

۷- « خلاقیت شناسی TRIZ » ( خلاقیت شناسی تحلیلی اختراعات : اختراع شناسی تحلیلی ) .

۸- « خلاقیت شناسی HS-TRIZ » ( خلاقیت شناسی تحلیلی نظام های غیر فنی ) .

۹- « خلاقیت شناسی طبیعت محور ( بیونیکی ) .

۱۰- « خلاقیت شناسی طبیعت محور ( بیوایسکی ) .

۱۱- « خلاقیت شناسی اقتصادی » . 

۱۲- « خلاقیت شناسی فلسفی » .

* منبع :

- « مقدمه ای بر علم خلاقیت شناسی : دانش خلاقیت و نوآوری » ( ۱۳۸۱ ). نوشته سید مهدی

  گلستان هاشمی . انتشارات جهاد دانشگاهی .

- مقالات مبانی علم خلاقیت شناسی ، نوشته سید مهدی گلستان هاشمی . فصلنامه علوم

 خلاقیت شناسی و حل مسئله ابداعی .TRIZ